آشنایی با جودیت باتلر - نظریه فرهنگ
جوديت باتلر Judith Butler :
جوديت باتلر، فيلسوف معاصر از معدود فيلسوفاني است
كه به نقش جنسيت در فرآيند تفكر توجه ويژه داشته است. او معتقد است كه «هيچ دسترسي خاصي به اجسام مقدم
بر مفهوم آنها در تفكر و زبان وجود ندارد.» به عبارت بهتر، بهواسطه زبان و انديشه
نميتوان مواجههاي عيني با اشيا و پديدارهاي مادي را متصور شد.
بر همين منوال، جنسيت را نميتوان صرفاً به واقعيات
مادي فروكاست. بنابراين، آنچه كه همواره در اين زمينه حائز اهميت است، طبقهبندي اجتماعي
و متعاقب آن مفهومي است كه از اين مقولات صورت ميگيرد. در دهه 1970 و با شكل گيري
تفكر مابعدساختارگرايانه و پست مدرن، كه مسئله ساختار يافتن واقعيت و كنش ها را مد
نظر قرار داده بودند، كوشش هايي براي تعريف وجه اجرايي و نظريات آستين صورت گرفت. در
دهه 1980، جوديت باتلر با بسط نظريه آستين به اين نتيجه رسيد كه هويت ها به اجرا در
مي آيند، و اين كه اين هويت ها از طريق "تكرار سبك پردازانه اعمال" سازمان
مي يابند. به زعم او، همان طور كه اجرا از طريق تكرار ( در تمرين ها و تكرار نمايش)
ساخته مي شود، رفتار هم مي تواند چنين باشد. بحث باتلر در كتاب هايش در كل، پيرامون
اين مسئله دور مي زند كه جنسيت و هويت جنسي، در اجرا چگونه به اجرا در مي آيد.
در بحث تحليل هويت و تفاوت باتلر استدلال مي کند که
رژيم فرهنگي که در آن زندگي مي کنيم جهت گيري هاي دگر جنس گرا را به عنوان بهنجار ثبت
مي کند و سوژه هاي جنسي شده را به بدن هاي جنسي شده (يعني نر و ماده) پيوند مي زند.
اين پيوند از آنجا که جزئي از رژيم قدرت/ دانش است، ذاتاً سياسي است. طبق الگوي باتلر،
اجرائيت (آنچه مردم انجام مي دهند) براي حفظ چنين نظامي جنسيتي اي مهم است. باتلر مبدل
پوشي (مرداني که لباس زنانه مي پوشند) را رويه اجرايي واسازانه اي مي نگرد که سوبژکتيويته
هاي بديهي و جفت هاي دوتايي جنسيتي را مسئله دار مي کند. او اين رفتار را همچون فعاليتي
مي بيند که از طريق آن افراد مي توانند هويت ها و فضاهاي جنسيتي بديل ايجاد کنند. اين
کار به برکت نقش در تفاوت، آن تقابل دوتايي اي را، که قدرت دگر جنس خواه را تحکيم مي
کند، مورد استفاده قرار داده، در عين حال واژگون مي کند. (اسميت،1384،380)
کتاب ژان پل سارتر، مترجم: خشايار ديهيمي ناشر: نشر
ماهي نوشته جوديت باتلر مي باشد.
کتاب ديگري که در ايران به آن بسيار توجه شده است
آشفتگي جنسيتي (1385)
(GenderTrouble) مي باشد. ترجمه کتاب با امين قضايي و انتشارات
آن نشر مجله شعر مي باشد.
باتلر مي گويد گسست پساساختارگرايانه از سوسور و ساختارهاي
هويت مندِ معاوضه در نظريه ي لوي استروس، ادعاي كليت، جهانشموليت و فرض وجود تقابل
هاي دوتايي ساختاري را در اين نظريات رد مي كند چرا كه ابهام و گشايش دلالت زباني و
فرهنگي را سركوب مي كنند. در نتيجه پسا ساختارگرايي با ترجمان تمامي ارجاعات، به يك
جايگزيني بالقوه نامحدود، تفاوت ميان دال و مدلول را به “ تفاو ت"(différance)"
زباني نامحدود و موثر مبدل مي كند. (باتلر،1385؛100)
براي مطالعه بيشتر کتاب "تصور فمينيستي" Feminist Imagination در فصل پنجم، محوريت با آثار جوديت باتلر است. در اين فصل از برداشت باتلر
از مفهوم تقليد (همراه با مقايسه آثار او با نوشته هاي تئودور آدورنو ، ماکس هورخ مير
و ژان پل سارتر درباره يهود ستيزي) تحليلي تبارشناسانه ارائه مي شود.
محمد جواد رمضانی
آراء و انديشه هاي دورکيم در مورد فرهنگ را قرار است بررسي کنيم. اگر توانش را داشتيم نقد کنيم و براي مرحله بعد سراغ مکتب انتقادي فراساختارگرا برويم و انديشمندان مختلف را معرفي و نظريات فرهنگي ايشان را مطرح و باز هم اگر شد نقد کنيم.